Giáo Dục

3. Quay Lại (Lầm) Trường

By 30/09/2016 No Comments

Một trăm năm mươi năm trước đây, người lớn đã tức giận với lao động trẻ em. Những đứa trẻ được trả lương thấp đang lấy đi công việc từ những người lớn siêng năng.

Đương nhiên rồi, đã có một vài vi phạm đạo đức về một đứa trẻ bảy tuổi mất ngón tay và bị lạm dụng tại nơi làm việc, nhưng lý luận kinh tế là tối thượng. Các chủ nhà máy nhấn mạnh rằng mất đi lao động trẻ em sẽ là thảm họa cho ngành công nghiệp của họ và đấu tranh dữ dội để bắt trẻ đi làm – họ bảo họ không đủ khả năng tài chính để thuê người lớn. Mãi cho đến năm 1918 giáo dục phổ cập trên toàn quốc mới được thực thi.

Một phần của lý luận được dùng để bán sự biến đổi trọng đại này đến các nhà công nghiệp là ý tưởng rằng trẻ em được giáo dục sẽ thực sự trở thành những thợ phục tùng và hiệu quả hơn. Hệ thống hiện tại của chúng ta về dạy trẻ ngồi thành hàng thẳng và tuân theo hướng dẫn không phải là một trùng hợp ngẫu nhiên – đó là một khoản đầu tư vào tương lai nền kinh tế của chúng ta. Kế hoạch: đổi lương-lao-động-trẻ-ngắn-hạn lấy năng-suất-dài-hạn-hơn bằng cách cho trẻ một khởi đầu trong việc làm những gì các em được bảo.

Giáo dục quy mô lớn đã không được phát triển để thúc đẩy trẻ hay để tạo ra các học giả. Nó đã được phát minh ra để khuấy ra những người lớn làm việc tốt trong hệ thống. Quy mô đã quan trọng hơn chất lượng, giống hệt như với hầu hết các nhà tư bản công nghiệp.

Tất nhiên, nó đã hiệu quả. Nhiều thế hệ công nhân sản xuất thuê toàn thời gian, năng suất đã nối đuôi. Nhưng còn bây giờ?

Nhà-kinh-tế-học-đoạt-giải-Nobel Michael Spence đã nói rất rõ: Có những công việc ‘khả thương’ (làm những điều mà có thể được thực hiện ở một nơi khác, như xây dựng xe, thiết kế ghế, và trả lời điện thoại) và công việc ’bất khả thương’ (như cắt cỏ hoặc nấu bánh mì kẹp thịt). Liệu còn nghi vấn nào cho việc loại việc làm đầu tiên thì đáng được giữ hơn trong nền kinh tế của chúng ta?

Than ôi, Spence báo cáo rằng từ năm 1990 đến 2008, nền kinh tế Mỹ chỉ có thêm 600.000 công việc khả thương.

Nếu bạn làm một công việc mà ai đó chỉ cho bạn chính xác những gì phải làm, anh ta sẽ tìm người nào đó rẻ hơn bạn để làm việc đó. Vậy mà trường học của chúng ta lại đang khuấy ra những trẻ bị mắc kẹt trong việc tìm kiếm những công việc mà người chủ chỉ cho chúng chính xác những gì phải làm.

Bạn có thấy sự thiếu kết nối ở đây? Mỗi năm, chúng ta khuấy ra hàng triệu công nhân viên được đào tạo để lao động theo kiểu năm 1925.

Cuộc thỏa thuận (bắt bọn trẻ khỏi làm việcđể ta có thể huấn luyện chúng thành công nhân nhà xưởng tốt hơn khi trưởng thành) đã đặt chúng ta vào một cuộc chạy đua xuống đáy. Một số người tranh luận rằng chúng ta phải trở thành một đất nước rẻ hơn, dễ dàng hơn cho việc cung ứng lao động giá rẻ biết phục tùng để làm những gì họ được sai bảo. Ngay cả khi chúng ta có thể giành chiến thắng trong cuộc đua đó, ta vẫn sẽ thua. Dưới đáy không phải là một nơi tốt để ở, ngay cả khi bạn có khả năng đến được đó.

Giờ khi chúng ta sẵn sàng cho chín mươi ba năm giáo dục phổ cập công cộng, đây là câu hỏi mỗi phụ huynh và người nộp thuế cần phải trăn trở: Liệu chúng ta sẽ hoan nghênh, thúc đẩy, hoặc thậm chí cho phép các trường học (bao gồm hầu hết những trường tư) tiếp tục chiến lược an toàn nhưng sau cùng sẽ sụp đổ để tạo ra những công nhân nhà xưởng dễ đoán, dễ thử, và trung bình?

Chừng nào chúng ta còn nắm lấy (hoặc thậm chí chấp nhận) việc kiểm tra theo tiêu chuẩn, nỗi sợ hãi khoa học, ít nỗ lực trong việc giảng dạy tinh thần lãnh đạo, và trên hết cả, mệnh lệnh quan liêu để biến giáo dục thành một loại nhà xưởng, thì ta còn gặp rắc rối lớn chừng đó.

Các cuộc cách mạng hậu công nghiệp đã đến. Bạn có quan tâm đủ để dạy cho trẻ nhà bạn cách tận dụng nó?