Giáo Dục

77. Độ Tuổi Tiêu Chuẩn, Mô Hình Sơ Khai Của Tuyển Chọn Thiên Vị (Những Lựa Chọn Đầu Thường Trở Thành Những Nhà Dẫn Đầu Thị Trường)

By 17/05/2017 No Comments

Điều kỳ lạ là nhưng quan trọng là ở trường không thiếu các ứng viên. Ban điều hành trường, những vở kịch lớp, và nhất là hội thao ở trường đều thiên về thi thố và tuyển chọn.

Những người điều hành các tổ chức này là luôn chắc chắn rằng họ đang truyền tải đúng thông điệp – cuộc sống là một chế độ nhân tài, và khi có nhiều người cùng thi vào một số ít vị trí, chúng ta nên chọn những người tốt nhất. Dù gì thì đó cũng là cách thế giới hoạt động đấy thôi.

Vì vậy, nếu bạn muốn có một vai nói trong vở kịch, bạn phải trải qua một cuộc thi (cho dù bạn chỉ mới mười một tuổi). Nếu bạn muốn được chơi trên sân, thì phải ráng mà chơi tốt (cho dù có thể chỉ khi được chơi trên sân bạn mới thực sự chơi tốt được). Nếu bạn muốn biết mình có thể đóng góp vào các cuộc thảo luận ngân sách trong ban quản lý trường hay không, tốt hơn là tỏ ra lôi cuốn một cách phi thường để được bầu (mặc dù điều này tạo ra một chu kỳ hời hợt mà tất cả chúng ta phải hứng chịu).

Các đội bóng sinh viên năm nhất tại trường công lập địa phương có một huấn luyện viên khá điển hình. Ông ta tin rằng việc của mình là làm sao để giành chiến thắng.

Tất nhiên, đây không phải là việc của ông, bởi vì người ta không thiếu danh hiệu, cũng không thiếu người chiến thắng. Nhưng không phải rất cần tinh thần thể thao tốt, làm việc theo nhóm, phát triển kỹ năng, và luyện tính kiên trì sao?

Có mười sáu đứa trẻ trong đội hình. Mười một em được chơi; những em còn lại ngồi xem. Một chiến lược phổ biến là cho mười một em tốt nhất của bạn chơi mọi lúc, và thể, chỉ có thể thôi, nếu bạn đang bị dẫn trước năm bàn thắng hoặc nhiều hơn, thay vào một vài trong số các cầu thủ dự bị. (Thực tế, đây không phải chỉ là một chiến lược phổ biến – nó cơ bản là suy nghĩ của hầu hết huấn luyện viên trung học trong nước.)

Bài học cho các bạn trẻ quá rõ ràng: sớm có được lợi thế sẽ dẫn đến lợi thế lớn hơn sau này. Hiện tại thì kỹ năng mới được khen thưởng nhiều, còn theo đuổi giấc mơ thì không nhiều lắm. Nếu hiện tại bạn chưa giỏi, đừng bận tâm thể hiện.

Sẽ hớp lý nếu mục tiêu của đội là chiến thắng. Nhưng mục tiêu có lẽ là để dạy lớp trẻ về nỗ lực, nắm bắt cơ hội và làm việc theo nhóm. Chẳng phải những bộ phim về thể thao được yêu thích đều thú vị ở chỗ khắc hoạc hình tượng vận động viên có ước mơ nhưng tưởng chừng như không bao giờ thắng cuộc, hay những kẻ yếu rời khỏi ghế dự bị để cứu vớt trận đấu?

Điều gì sẽ xảy ra với các hội thao của trường học nếu trả công huấn luyện viên để chỉ tập trung 100% vào sự phát triển của tất cả các đội viên và hoàn toàn không đoái hoài đến việc phải chiến thắng bằng mọi giá?

Malcolm Gladwell nổi tiếng trong việc viết về sự phân bố các ngày sinh nhật trong thể thao chuyên nghiệp, đặc biệt là khúc côn cầu. Nó chỉ ra rằng, ngày sinh của phần lớn các cầu thủ khúc côn cầu chỉ nằm trong ba tháng của năm. (Số lượng cầu thủ của giải NHL sinh vào tháng 3 nhiều hơn khoảng gấp đôi cầu thủ sinh trong tháng 12)

Lý do rất đơn giản: đó là những người lớn tuổi nhất trong giải khúc gôn cầu thanh thiếu niên ở Canada, những em gần với tiêu chuẩn về độ tuổi nhất. Mỗi năm, các giải đấu Peewee chấp nhận các đơn ứng tuyển mới, nhưng những người nộp hồ sơ phải có ngày sinh tại một ngày nhất định.

Kết quả là, những đứa trẻ chỉ sinh sau độ tuổi tiêu chuẩn một ngày được chơi ở một giải đấu dành cho những người nhỏ tuổi hơn. Các em to khỏe và mạnh mẽ nhất khi đạt độ tuổi bảy, tám hay chín. Thật là một lợi thế tuyệt vời khi lớn hơn những ứng viên nhỏ tuổi nhất chín tháng, nặng hơn đến hai ký lô và cao hơn hai hoặc ba inch. Những đứa trẻ lớn hơn (nên nhớ các em vẫn chỉ mới tám tuổi) được lựa chọn vàomột đội hình toàn sao vì các em đang là những người giỏi nhất.

Một khi được chọn, các em có nhiều thời gian tập trên sân băng hơn. Được huấn luyện nhiều hơn. Hơn ai hết, các em có một giấc mơ. Dù sao thì các em mới là những người được tán dương và được luyện tập.

Những em còn lại chẳng được tuyên dương hay luyện tập. Những ước mơ lụi tắt, các em nhận ra mình không có quyền chơi, nên các em đành lòng đuổi theo một công việc chứ không phải niềm đam mê của mình.

Truyện ngụ ngôn khúc côn cầu bao hàm rất nhiều mặt của những thứ ta để trẻ tiếp xúc khi các em đang tìm kiếm ước mơ của mình. Hãy làm thật tốt ngay lúc này, và các em sẽ tiến bộ hơn nhiều về sau.